Coğrafi konum soruları ezberden çok mantık ister: aynı enlemdeki şehirlerde neyin aynı, aynı boylamdakilerde neyin ortak olduğunu bilmek pek çok soruyu çözer. Bu özette Türkiye’nin matematik konumuna dair harita örnekleri, yedi coğrafi bölge ve uç noktalar var.
Coğrafi konum: Aynı enlem, aynı boylam, gündüz süresi
Aynı enlemdeki merkezler
Yaklaşık 40° Kuzey enlemi üzerindedirler: güneş ışınlarının geliş açısı, gölge boyu, gündüz süresi ve çizgisel hız aynıdır. Örnekler: Balıkesir, Ankara, Yozgat, Erzurum.
30° Doğu boylamındaki merkezler
Yerel saatleri aynıdır; Güneş yalnız ekinokslarda (21 Mart, 23 Eylül) aynı anda doğar ve batar. Örnekler: İzmit, Bilecik, Kütahya, Burdur, Finike.
35° Doğu boylamı yakınındaki merkezler
Yaklaşık aynı boylamdadırlar: öğle vakti aynı anda yaşanır, gündüz uzunlukları ise farklıdır. Örnekler: Sinop, Çorum, Yozgat, Niğde.
Gündüz süresi ve Güneş'in doğuşu
Kuzey–güney konumu gündüz süresini, doğu–batı konumu Güneş'in doğuş saatini belirler. Örnekler: Sinop, Hatay (Antakya), Iğdır.
Haritada gör ve kendini dene: Coğrafi konum haritası →
Coğrafi bölgeler: 7 bölge ve uç noktalar
7 coğrafi bölge
1941'de eğitim-öğretim kolaylığı için 7 bölge ve 21 bölüm belirlendi; sınırlar iklim, yer şekilleri, bitki-toprak, ağız ve ekonomik özelliklere göre çizildi ve il sınırlarıyla uyuşmaz. Örnekler: Karadeniz Bölgesi, Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi, Akdeniz Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi….
Uç noktalar
Türkiye'nin en kuzey, en güney, en doğu ve en batı noktaları. Örnekler: İnceburun, Dilucu, Avlaka Burnu, Topraktutan (Yayladağı).
Haritada gör ve kendini dene: Coğrafi bölgeler haritası →
Uç noktalar ve özellikleri
- İnceburun: En kuzey uç (Sinop): çizgisel hızın en az, güneş ışınlarının en dar açıyla geldiği, gölge boyunun en uzun olduğu yer.
- Dilucu: En doğu uç (Iğdır, Aralık): dolaylı yoldan Azerbaycan ile komşuyuz.
- Avlaka Burnu: En batı uç (Çanakkale, Gökçeada); diğer adı İncir Burnu.
- Topraktutan (Yayladağı): En güney uç (Hatay, Yayladağı ilçesinin Topraktutan / Beysun köyü): çizgisel hızın en fazla, güneş ışınlarının en geniş açıyla geldiği, gölgenin en kısa olduğu yer.
İllerin tamamını dilsiz haritada denemek için: Türkiye iller dilsiz haritası.
Okumak yetmez, haritada bul
Bu özetteki her yer Harita Öğren uygulamasında dilsiz haritada soruluyor: dokun, anında doğru ya da yanlış; kaçırdığın yerin doğrusu, yönü ve mesafesi gösterilir, bilemediklerin tekrar listesine düşer. 10 konu ücretsiz, reklam yok.
Tüm konuların listesi: Türkiye coğrafyası konu haritaları.




